__________________
پاينده باد ايران زنده باد ايراني

انهدام هدف در عمق 200 مایلی خاک دشمن با هواپیمای آسیب دیده
خاطره ای از سرهنگ خلبان "مجتبی شهری"


بیش از 5 سال از شروع جنگ تحمیلی گذشته بود و دریافت، تجزیه و تحلیل و توزیع به موقع اطلاعات عملیاتی کاملاً رضایت بخش بود. قبل از هر عملیات برون مرزی خلبانان کاملاً توجیه می شدند و اطلاعات گردآوری شده، به پایگاه های درگیر در عملیات فرستاده می شد. در همین اثنا برای یک پرواز برون مرزی مهم در عمق خاک عراق انتخاب شدم. هدف یکی از مهم ترین پادگان های عراق بود .
اطلاعات عملیاتی نشان می دادند که به تازگی دشمن در نقاطی که آنان را آسیب پذیر تشخیص داده است، رادارهای متحرک بیشتری مستقر و مواضع پدافندی اش را در مسیرهای مختلف منتهی به چند شهر در شرق شمال شرقی کاملاً تقویت کرده است. موفقیت حمله به اهداف در خاک دشمن، نیاز به شناسایی دقیق منطقه هدف و مشخص کردن تعداد و نوع جنگ افزارهای پدافندی دشمن دارد.
عراق در منطقه شمال و شمال شرقی که پوشیده از ارتفاعات بلند است، سعی داشت معابر وصولی ما را ببندد و از گریزهای زیرکانه و جانانه خلبانان شجاع ما جلوگیری کند . همچنین بسیاری از دره ها و معابر کوهستانی آن منطقه را با کابل کشی هوایی غیر قابل نفوذ کرده بود . در این قسمت از خاک عراق استفاده از امکانات پدافندی حد و مرزی نداشت.
پرواز ما در این روز دقیقا در همین نقطه باید انجام می شد: شمال و شمال شرقی عراق .


به سمت هدف پرواز کردیم

همان طور که گفتم این پرواز به منظور انهدام هدفی نظامی بود که در 200 مایلی عمق خاک عراق طرح ریزی شده بود . برابر طرح ریزی انجام شده چنان چه در ارتفاع کم پرواز می کردیم خطر کشف و شناسایی پدافند دشمن تقریباً به نصف کاهش می یافت.
زمستان بود و ارتفاعات واقع در مسیر پروازی کاملاً پوشیده از برف بودند. بعد از پرواز با رسیدن به نزدیکی مرز ارتفاع را پایین آوردیم. پرواز ما در ارتفاع 100 پایی از سطح زمین و از شیار کوه های غرب کشور و شمال شرقی عراق انجام می شد. خطرناک ترین مرحله ماموریت برون مرزی ما شروع شده بود . فاصله زیادی با هدف نداشتیم و برای تضمین موفقیت مجبور بودیم بیش از نصف مسیر را در ارتفاع پایین و با گذر از دره ها و شیارها طی کنیم . طبق برنامه می بایست 2 دقیقه دیگر هدف در تیر رسمان می بود .

هواپیما هدف قرار گرفت

ناگهان هواپیما به شدت به بالا پرت شد . اولین اقدامم کنترل شدید فرامین بود. بلافاصله خلبان کابین عقب را صدا زدم:
- چطوری؟ خونسرد باش از پسشان بر می آییم.
جواب داد :
- خیالت راحت باشد مثل این که استیک سنگین و سخت شده اگر لازم است کمک کنم.
که بهش گفتم :
- بسیار خوب ببین در اطراف هواپیما چه می گذرد. من دقیقاً نمی دانم کجای هواپیما صدمه دیده بهتر است دست به کار کنترل سیستم ها شویم الآن روی هدف می رسیم و باید خودمان را سبک کنیم .
بالای هدف بودیم و سوله های ردیف شده تاسیسات دشمن در دید ما قرار داشت. کنترل هواپیما مشکل شده بود. به دلیل این که به شدت تمایل به چرخش روی بال چپ و کاهش ارتفاع داشت . تصمیم گرفتم گردش را آغاز کنم و روی ردیف های افقی و عمودی سوله های تاسیساتی دو تیر موشکم را شلیک و بمب هایم را رها کنم. موضوع را به کابین عقب گفتم .


هدف را منهدم ساختیم، هواپیما وضعیت خوبی نداشت

با گردشی گود و شدید و از سمت چپ شروع به گردش کردم و بلافاصله موشک ها را شلیک و در آن جا که حس کردم سوله ها در تیررس هستند بمب ها را یکی پس از دیگری رها کردم .
هم موشک ها و هم بمب ها به هدف اصابت کرد و در چشم برهم زدنی تمام منطقه را آتش پوشاند . در حین گردش احساس کردم که کنترل هواپیما برایم راحت تر شده است. در مسیر بازگشت باک های بنزین را نیز رها کردم . چراغ اصلی و فرعی هیدرولیک به سرعت درحال اوفت کردن بود . با افزایش تدریجی ارتفاع به وارسی سیستم ها پرداختم . خلبان کابین عقب با توجه به سایه هواپیما که روی زمین افتاده بود متوجه شد که چیزی از زیر هواپیما معلق است . با تجسس سریع داخل کابین متوجه شدیم که چرخ اصلی سمت راست پایین است . حدس زدم که لوله های هیدرولیک قطع شده و شکستن قفل چرخ راست باعث آزاد شدن آن شده است.
سختی فرامین هواپیما و انحراف آن به چپ حکایت از وجود صدمات در سایر بخش های هواپیما داشت. مطمئن بودم که رادارهای دشمن ما را کشف کرده اند. دیگر پرواز در ارتفاع کم به نفع ما نبود . با نزدیکی به مرز ارتفاعم را بیشتر کردم. عقربه نشان دهنده میزان بنزین دائم بازی می کرد و نمی توانست رقم معینی را نشان دهد. خلبان کابین عقب اشاره کرد که که در اطراف کابین عقب تعدادی کابل بیرون زده و سعی او برای قرار دادن آنها در جای خود بی نتیجه بوده است .


با هر زحمتی که بود از مرز عبور کردیم

اوضاع و احوال هواپیما به هیچ وجه رضایت بخش نبود . نمی خواستم حتی هواپیما را نصیب دشمن کنم . سرانجام به یاری خدا به مرز رسیدیم. خواستم با رادار منطقه تماس بگیرم . از تماس های اولیه رادیو نتیجه ای عایدم نشد . چند لحظه بعد با افزایش ارتفاع، ارتباطم با رادار برقرار شد. وضعیتم را شرح دادم و موقعیت اضطراری ام را اعلام کردم و درخواست هواپیمای همراه و آماده شدن باریر (کابل های نگه دارنده هواپیما بر روی باند در مواقع اضطراری) را نمودم.
با کوشش رادار، هواپیمای اعزام شده موفق شد موقعیت ما را شناسایی کند و به سمت ما آمدند. صدای خلبان آن در هواپیما پیچید . فرمانده پایگاه بود. او خلبانی مسلط و کاردان بود .
فرمانده پایگاه خیلی خونسرد در اطراف هواپیمای ما جابه جا شد و یکی دو بار بالا و پایین رفت و صدمات وارد شده به هواپیما را این گونه بازگو کرد :
چرخ اصلی راست بر اثر اصابت موشک لاستیکش از بین رفته و آزاد است و به نظر می رسد که قفل باشد . صدمات محفظه چرخ سمت راست، پارگی تعدادی از لوله های هیدرولیک، لاستیک سوخته چرخ و حفره ایجاد شده به شعاع 30 سانتی متر روی بال راست، کنده شدن قسمتی از اگزوز راست، صدمه قسمتی از سکان عمودی بر اثر ترکش و دو سه حفره دیگر بر بدنه و بال های هواپیما از جمله خساراتی بود که به هواپیما وارد شده است .
او گفت: الآن مسئله تنها غیرت و شهامت نیست. همه می دانند با چه شجاعتی برای فرود هواپیمایتان مصمم هستید . وضعیت هواپیمای شما آن چنان است که به شما گفتم . شما کنترل را در دست دارید، اگر صلاح بود آن را فرود بیاورید در غیر این صورت جان خود و کابین عقب را به خطر نینداخته و هواپیما را ترک کنید. موفق باشید.


تصمیمم برای فرود بود ، به هر قیمتی

هواپیمای همراه تا آخرین لحظه نشستن ما را رها نکرد. در عین حال فرصت داد تا با کاروان هماهنگی های لازم را انجام دهیم.
باریرِ ابتدا و انتهای باند بسته شده بود. برای باز کردن چرخ اصلی چپ و چرخ دماغ اشکالی به وجود نیامد . با توجه به تشریح فرمانده می دانستم هواپیما در وضعیت مناسبی قرار ندارد. با علم به این صدمات و سنگینی بیش از حد فرامین هواپیما ، تنها به امید خدا و استعانت از او تصمیم به فرود اضطراری گرفته بودیم. برابر استانداردهای نگهداری، فرود آمدن چنین هواپیمایی خطر جانی برای ما در بر داشت. هر چند که با سرعتی کم تر از 210 نات هواپیما قابل کنترل نیست، ولی ترجیح دادم با همین سرعت بنشینم.

کابل باریر پاره شد ازهواپیما بیرون پریدیم

هنگام فرود، کنترل هواپیما واقعاً مشکل بود به همین دلیل از خلبان کابین عقب یاری خواستم . با کمک هم فرامین هواپیما را به سمت چپ نگه داشتیم تا از رفتن هواپیما روی بال راست جلوگیری کنیم. عمل تماس با زمین با سرعتی حدود 205 نات و در فاصله 1500 پایی باریر و درست در وسط باند انجام شد. پس از طی 300 پا هواپیما تحت فشاری که روی رینگ سمت اصلی سمت راست بود از مسیر مستقیم خارج شد و به طرف راست باند متمایل و با کابل باریر درگیر شد . وارد شدن این فشار از تحمل نوارهای باریر خارج بود در نتیجه نوارها با همه استقامتی که دادند پاره شدند. هواپیمای آزاد شده از باریر پس از طی حدود 1500 پا در سمت راست از باند خارج شد و در منطقه خاکی شروع به خزیدن کرد.
نمی توانستم بگذارم بعد از آن همه خطر بزرگ، هواپیما نابود شود . در یک لحظه با استفاده از صندلی پران مبادرت به خارج ساختن خود و کابین عقب از هواپیما کردم. پس از پریدن به جز مقداری کوبیدگی عضلات صدمه دیگری بر ما وارد نشد.
هواپیما پس از طی حدود 1000 پا در منطقه خاکی به علت نشت بنزین از بال راست و جرقه حاصله از تماس رینگ راست با زمین ، درحال خزش دچار آتش سوزی شد و سرانجام از حرکت بازایستاد و خوشبختانه توسط نیروهای آتش نشانی که هر لحظه آن را تعقیب می کردند، خیلی زود اطفا و خاموش شد .
نمی دانم چه نیرویی آن روز من و خلبان کابین عقب را از بلا حفظ کرد . نجات هواپیما از سقوط در خاک دشمن و نجات ما نمی توانست مرهون تکنولوژی ساخت هواپیما باشد. آن چه باعث نجات ما شد لطف بی کران خداوند بود.
هواپیمای ما با تلاش برادرانمان دوباره آماده پرواز شد. من دوباره در ماموریت های دیگر پایگاه و تا پایان دفاع مقدس، این هواپیما را هدایت کردم .



پایان

__________________
پاينده باد ايران زنده باد ايراني

بمباران عجیب شرکت نفت چهزال خرم آباد

روزی درزمستان سال 1365 بود چون هروقت بمباران شهر خرم آباد شدید میشد همه چند ماهی به روستا های اطراف نزد اقوامشون می رفتن ما هم به روستای چهزال که نزدیک شرکت نفت یا تلمبه خانه چهزال (نام دیگر شرکت پل بابا)رفته بودیم تو اون روز ناگهان یک هواپیمای عراقی در ارتفاع 40 متری زمین خیلی اروم و پا ورچین از بالای سرم گذشت. میرفت و میرفت وتقریبا هیچ صدای نداشت بعد گذشت چند ثانیه ای از رد شدنش با شروع رگبار ضدهوایی یه دفعه مثل اینکه تازه موتورشو روشن کنه با صدای مهیبی سرعت گرفت ورفت اما نکته جالب قضیه این بود هواپیما قصد رفتن نداشت و رفت پایینترو با لجاجت برگشت ...! شایدم داشت تو کوچه پس کوچه ها و کوه دشت ایران برا خودش قدم میزد که یه دفعه این شرکت نفت رو دید و با خودش گفت عجب لقمه چرب و نرمی چرا اینو تاحالا ندیده بودم و بعد دید نمیتونه ازخیرش بگذره و برگشت بمبارونش کنه شایدم هدف رو گم کرده رو پیدا کرد اخه من تو خاطرات خلبانای خودمون خونده بودم تو بعضی از عملیات ها اول از سر هدف رد میشدن و بعد در برگشت بمبارونش میکردن تا بعد از بمبارون تو مسیر مستقیم حرکت کنن ونیاز به تغییر جهت نداشته باشن و خطر گم شدن مسیرو داشته با شن البته من این روشو خوب نمیفهمم چون باعث بیدار شدن پدافند میشه و اینم بگم هواپیما ی عراقی در حال برگشت بود وداشت به سمت عراق می رفت که متوجه هدف شد و برگشت به زبون دیگر دو بارداخل دل فضای ایران برگشت اصلا بزارید کامل تروبا جزئیات بگم:در طول جنگ شهرها و بمباران مناطق حساس صنعتی هواپیما های عراق دست تو هر سوراخ سمبه ای میکردن واین مراکزرو خصوصا در شهر های غربی کشور بمباران میکردن در نزدیکی شهر خرم اباد تلمبه خانه نفت چهزال یا پل بابا قرارداره این تلمبه خانه هانفت جنوب رو به طرف پالایشگاههای تهران تبریز وکرمانشاه پمپ میکنن مثلادرشمال خوزستان تلمبه خانه تنگ فنی نفت رو درون چندین لوله قطور پمپ میکنه بعد 60کیلومتر جلوتر تلمبه خانه آسار وبعد هم تلمبه خانه چهزال.و همینطور تا تهران در طول جنگ چهار بار تلمبه خانه چهزال بمباران شد عمده این بمباران ها به قصد 4 توربین جت این مرکز که نفت رو پمپ می کردن بود در بمبارانهای قبلی باراکت 2 تا ازین توربین ها کامل از بین رفته و دو تای دیگر صدمه دیدن .برای همین مجبور شدن ازخیر ماسه و بشکه گذاشتن دور انها که قد هر پمپ به اندازه ساختمان سه طبقه بودگذاشتن و توربین جدیدی اونورتر زیر زمین نصب کردن!اتفاقا تا اخر جنگ هم هواپیما های عراقی گزندی بهش نرسوندن چون فقط دودکشش بیرون بود.دور این شرکت پمپ نفت چهار ضد هوایی دو لول قرار داشتن اما ادامه داستان اون روز که هواپیما بی صدا

اومد وردشد و بعد که بهش تیر انداختن با صدای مهیبی سرعت گرفت ظاهرا تو حالت پس سوزدور شد و بعد یواشکی برگشت ! اونم پشت کوهها اما غافل از اینکه صدای موتورش لوش میده که داره برمیگرده ما با توجه به صداش که پشت کوه دیوار مانندی نزدیک و نزدیکتر میشد میدونستیم یه دور 360درجه زده و الانه که دوباره از پشت کوه در بیاد وهمینطورم شد ضد هوایی ها هم که مثل ما مسیرشو تشخیص داده بودن منتظر پذیرایی بودن وبه رگبار بستنش اما اون هواپیما با پرروای مسیرشو به سمت شرکت نفت ادامه داد. این کار تا تپه ای نزدیک شرکت نفت ادامه پیدا کرد و متاسفانه گلوله های که به تپه خوردند چند گوسفند در حال چرا را تکه پاره کردن در اینجا بود که حجم تیر ها باعث شد هواپیمای متجاوز با یک حرکت مسیرش را عوض کند واز خیر بمباران بگذرد ورفت.وموضوع ختم خیر شد تو دلم ازیه طرف خوشحال بودم نتونستکاری کنه و ازیه طرف هم ناراحت چون وقتی این شرکت بمباران میشد ترکش بمب باعث میشد بعضی از لوله ها نفت سفید بزنه بیرون و برا جلوگیری از آتش گرفتن مسئولین شرکت اجازه میدادن مردم نفتها رو بردارن نمی دونید چقدر به ما بچه هاخوش میگذشت تا صدای هواپیما میومد تشت قابلمه برمیداشتیم نفت جمع کنیم اخه اون روزای جنگی نفت کیمیا بود سر تا پا بوی نفت میدادیم پیف چه بوی...! اونروز بود که فهمیدم برخلاف نظر مردم که میگفتن این ضد هوایی ها فقط مردم رو میترسونن اگه درست هدایت بشن به سمت هواپیما به وسیله رادار یا روش های دیگه موثر هستند وخیلی هم بیخود نیستن اما در سایر موارد باور کنید بیخود و به درد نخور بودن اخه بمباران یک شهر معمولاً چند ثانیه طول میکشید شروعش با غرش شدید هواپیما که صدای بمب توش گم میشد که حدود هشت ثانیه طول میکشید بعد که میرفت صدای ضدهوایی ها تازه درمیومد وبالای 90 درصد غافل گیر میشدن در نظر بگیرید لول ضد هوایی خلاف جهت حرکت هواپیما باشه تابخواد برگرده کار از کار گذشته ویه شهر تو آتش ودود غرق شده آخ که نمی تونم بغضی که تو بچه گی تو گلوم جمع میشد را پنهان کنم وقتی میگفتن تو تهران واصفهان سایت موشکی گذاشتن برای دفاع هوایی از شهر وبعد واسه ما فقط همین مسلسلهای دولول رو گذاشتن البته بعدش تو دلم میگفتم خوب بایدم تهران سایت موشکی داشته باشه اخه مهمه سفارت خونه ها اونجان ابروریزی میشه سفیرا برن کارخونه ها منهدم شن..! اما با این حال کاش اگه اضافه اومد یکی هم برا شهر ما می ذاشتن اما حیف نشد..! در پایان از اساتید چندا سوال و درخواست داشتم

1 –آیااین هواپیمای عراقی همینطور بدون هدف اومده بودوچرخ میزد چیز دندون گیری پیدا کنه ایا اصلا عملیات هدف به اختیار خلبان وجود داره یا نه هدفش رو ندید واز روش رد شد یا طبق برنامه این کارو کرد که عقل من بهش قد نمیده؟ توضیح هم بدم وقتی یواش رد شد به سمت عراق داشت می رفت

2-آیا بعد از فرو پاشی رژیم عراق عکسی مطلبی از نحوه بمباران نقاط ایران منتشر شده لطفاً اگه دارید بزارید یا آدرس بدید تا همه بخونن بد جوری تشنه این جور مطالبم باور کنید مقطع مهمی تو تاریخ این کشوره که زیاد بهش پرداخته نشده

2- آیا جنگنده میتونه تو ارتفاع پایین دیوار صوتی رو بشکونه اگه میشه تو جنگ آیا رو شهری تو ارتفاع پایین مثلاً سی چهل متری انجام شده یا نه خسارتش به چه صورت بوده

3-چرا هواپیمااصلا صدا نداشت باور کنید هیچ... بعد که دیده شد صداش درومداونم چه غرشی؟

5- دوستان اگه خاطره ای در مورد بمبارانها دارند بگذارند تا استفاده کنیم.

6-در مورد سایت سام دو یا اچ کیو دو وتهران روز قدس یا اصفهان وسقوط میگ 25 و احیاناًً کشته شدن یکی از نفرات سایت اچ کیو دو اصفهان چند روز بعد سرنگون کردن هواپیمای عراقی اگه مطلب یا اطلاعی دارید ارائه بفرمایید

با عرض سلام

در مورد سوال اولتان -ببینید هیچ هواپیمای جنگی بدون برنامه از زمین بلند نخواهد شد البته این نکته را نباید فراموش کنید که در اوایل جنگ به علت نبود سازمان دهی بالا گاهی پروازهایی صورت میگرفت که شاید بی برنامه باشد البته این گفته هم فقط مختص روزهای اول جنگ بود ( به نقل از یکی از خلبانان بازنشسته فانتوم پایگاه ششم شکاری ) -ایشون میفرمودند اوایل جنگ چون خیلی برنامه درست حسابی نبود و نظم بالایی وجود نداشت خیلی وقتها بمب هارا همین طوری بر روی هر نقطه ای که به نظرمان مهم می امد فرو می ریختیم البته همان طور که عرض کردم این وضع فقط مختص روزهای یا هفته های اول جنگ بود

اما در هر پروازی هدف اصلی و هدف ثانویه مشخص میشد که در صورت عدم موفقیت در کشف یا انهدام هدف اصلی خلبان به سراغ هدف ثانویه میرفت و در بعضی موارد هم انهدام اهداف ثانویه بر عهده خلبان گذاشته میشد البته نه در هر ماموریتی - و همچنین بیشتر در اوایل جنگ بدین شکل بود چون حجم سیستم های پدافندی عراق روز به روز بهتر میشد و ازادی عمل خلبانها را برای پیدا کردن یک هدف مناسب جهت انهدام را مختل میساخت

اما در مورد شکست دیواری صوتی

ببینید هر چه هواپیما در ارتفاع پایین تری پرواز کند سوخت بیشتری مصرف میکند در مقایسه با همان قدرت و سرعت در ارتفاع بالا و علت این امر هم در غلطت مولکول های هواست که باعث افزایش نیروی drag میشود در نتیجه یک هواپیما برای شکست صوت در ارتفاع پایین مصرف سوخت بسیار بیشتر دارد در اف 4 شکست صوت 4 برابر حالت Max AB سوخت مصرف میکند !

اما پروسه شکست صوت :

شکست صوت به این صورت نیست که هواپیما یه مسیر مستقیم طی کند تا صوت شکسته شود خیر

در ابتدا ( مثلا )در ارتفاع 30 هزار پا هواپیما سرعت خودش را به مقدار مشخصی نزدیک به سرعت صوت میرساند ( سرعت صوت : 645 الی 650 KNOT ) سپس وارد حالت شریجه نرم یا ( DIVING ) میشود و یک مقدار مشخصی را dive میکند تا صوت شکسته شود

شکست صوت صدایی 10 برابر صدای یک هواپیمای جنگی در حالت عادی دارد از انجایی که این صدا ناگهانی است بسیار مخرب است و به راحتی میتواند باعث شکستن شیشه ها ، ترک برداشتن ساختمانها و حتی ریزش ساختمان های قدیمی شود
و همچنین موج ناشی از شکست صوت برای انسان هم بسیار خطرناک است


3-اما چرا این هواپیما صدا نداشت

زیاد برای خود بنده هم اتفاق می افتد که فانتومی میبینم که فاصله اش هم نسبت به من دور نیست ولی صدایی نمیدهد سپس کمی دورتر که میشود صداش میاد

فکر میکنم جهت وزش باد نقش موثری در هدایت جریانهای صدایی داشته باشد

حمله به پایگاه های التقدم و تموز

سوم مهر است. چهار روز از شروع جنگ تحمیلی می گذرد. از پایگاه های هوایی کشور روزانه بیش از 50 سورتی پرواز به قصد حمله به پایگاه های هوایی، پالایشگاه ها، مخازن سوخت و تاسیسات زیربنایی عراق انجام می شود.

در کنار این پروازها، در این چهار روز جنگنده های رهگیر اف 14 نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران همواره درحال حراست و نگهبانی از آسمان کشور و دادن پوشش هوایی به جنگنده های دیگر هستند. در سه روز گذشته خلبانان تیزپرواز نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، علاوه به حملات گسترده به اکثر مناطق اقتصادی و نظامی عراق موفق به سرنگونی بیش از 20 فروند هواپیمای متخاصم دشمن شده بودند. پدافند قدرتمند کشور نیز نزدیک به 15 فروند هواپیمای دشمن را هدف قرار داده بود. ولی این پایان کار نبود. عراق که متوجه اشتباه خود شده دست به دامان قدرت های بزرگ از جمله شوروی و فرانسه شده بود تا به کمک آنها بتواند جلوی حملات گسترده نیروی هوایی ایران را بگیرد.

طرحی برای حمله ای گسترده
سوم مهر ماه سال 1359، طرحی رسیده بود که طی آن پایگاه های اول و سوم شکاری مامور شده بودند دو پایگاه مهم هوایی دشمن را در عمق خاک دشمن هدف قرار دهند.

پایگاه یکم شکاری مامور بمباران پایگاه هوایی تموز شده بود و پایگاه سوم شکاری مامور بمباران پایگاه هوایی التقدم.

هر دو پایگاه نزدیک به هم قرار داشتند. پایگاه تموز در نزدیکی پایگاه حبانیه و پایگاه التقدم که در فاصله ای حدود 74 کیلومتری غرب بغداد قرار داشت.

طرح عملیاتی آماده شد. پرواز در اولین ساعات صبح انجام می شد و زمان بندی به شکلی انجام شده بود که 10 دقیقه بعد از بمباران پایگاه تموز توسط فانتوم های پایگاه یکم شکاری، پایگاه التقدم توسط فانتوم های پایگاه سوم شکاری هدف قرار گیرد.

فانتوم های پایگاه یکم به سمت هدف پرواز کردند
راس ساعت مقرر 6 فروند فانتوم مسلح به بمب های BL775 و MK82 از پایگاه یکم شکاری مهرآباد به پرواز در آمدند. فانتوم ها بلافاصله ارتفاع خود را تا حد ممکن افزایش دادند و با عبور از شمال قم به سمت کمیجان و سپس فیروزان و در نهایت بر روی شهر کرمانشاه رسیدند که در این جا با دوفروند تانکر سوخت رسان ملاقات کرده و اقدام به سوخت گیری هوایی نمودند. جنگنده ها پس از سوخت گیری، با کاهش تدریجی ارتفاع به سمت مرز حرکت کردند و با عبور از روی شهر کرند ارتفاع را تا حد ممکن کاهش داده و با عبور از روی نفت شهر وارد خاک عراق شدند. به دلیل تغییرات زیادی که جنگنده ها در مسیر خود داده بودند، امکان رهگیری بسیار پایین آمده بود و آنها بدون هیچ مشکلی به پیش می رفتند.

پایگاه هوایی تموز در هم کوبیده شد
تا پایگاه تموز چندین مایل بیشتر نمانده بود که لیدر دسته اعلام آماده باش نمود. جنگنده ها در یک چشم برهم زدن به بالای سر پایگاه رسیده بودند. پدافند پایگاه که تازه متوجه موضوع شده بود، از هر طرف به سمت جنگنده ها شلیک می کردند. خلبانان متوجه هواپیماهای عراقی شدند که در جلوی شیلتر و رمپ پروازی پارک شده اند و با فرمان لیدر حمله آغاز شد. فانتوم ها دو به دو به سمت هر هدف روانه شدند و در کم تر از چند ثانیه آتش سرتاسر پایگاه تموز را در خود گرفت. تعدادی از جنگنده های دشمن بر روی زمین منهدم شدند.

یکی از آشیانه های اصلی پایگاه دقیقا هدف قرار گرفته بود؛ به طوری که سقف بتونی آن سوراخ و منهدم شده بود.

درنگ جایز نبود با فرمان لیدر دسته هر دسته دو فروندی بعد از رها کردن بمب ها به سمت مرز گردش می کردند و از معرکه دور می شدند. این حمله با موقیت کامل انجام پذیرفت و حتی کوچک ترین تیری به جنگنده ها اصابت نکرد. فانتوم ها به سرعت پیش می آمدند. در این سوی مرز جنگنده های اف 14 وارد عمل شده بودند و آماده حمایت از فانتوم ها بودند. دقایقی بعد فانتوم ها همگی بدون کوچک ترین مشکلی وارد مرز شده بودند و درحال سوختگیری برای بازگشت به پایگاه بودند.

خلبانان پایگاه همدان عملیات را شروع کرده بودند
در آن سوی ایران در پایگاه هوایی همدان نیز اتفاقاتی افتاده بود. جنگنده ها به پرواز درآمده بودند. هدف فانتوم های پایگاه سوم شکاری، پایگاه بزرگ التقدم بود. پایگاه التقدم دارای باندهای پروازی بلند بود و همچنین داری مخازن سوخت تامین کننده سوخت مورد نیاز پایگاه های همجوار. همچنین اکثر بمب افکن های عراقی در این پایگاه نگهداری می شدند.

با توجه به گستردگی این پایگاه از همدان 8 فروند فانتوم باید به پرواز در آمده بود. فانتوم بدین شکل آرایش یافتند : 5 فروند فانتوم دی که از سریع ترین جنگنده های نیروی هوایی به شمار می آمد و 3 فروند فانتوم ئی.

تمامی فانتوم های مجهز به بمب های BL775 و MK82 بودند که 2 فروند از فانتوم های ئی مجهز به موشک های هوا به هوای راداری و گرمایاب بودند تا در صورت حضور گشتی های دشمن بتوانند برای محافظت از فانتوم ها با آنها درگیر شوند.

جنگنده ها پس از پرواز از پایگاه با ارتفاع متوسط از جنوب شهر سقز گذشته و با عبور از روی کرمانشاه به ایلام رسیدند. در این نقطه فانتوم ها شروع به کاهش ارتفاع نمودند و در نهایت با حداکثر سرعت و حداقل ارتفاع با عبور از روی شهر مرزی صالح آباد وارد خاک عراق شدند.

هواپیماها برای این که رهگیری نشوند با تمام توان پیش می رفتند. در عین حال عراقی ها نیز انتظار نداشتند که به فاصله ده دقیقه پس از حمله به تموز به التقدم نیز حمله شود. آنها نمی توانستند تصور این موضوع را نیز بکنند و این شاید بخاطر ضعف هوایی آنان بود که حتی بارها در تقابل با هواپیماهای ایرانی فرار را ترجیح به درگیری می دادند.

فانتوم به پایگاه رسیدند، در اولین اقدام باند منهدم شد
هدف همان طور که عنوان شد بیش از70 کیومتر از غرب بغداد فاصله داشت و این کار را برای خلبانان مشکل می کرد زیرا آنها باید از نزدیکی دو پایگاه الرشید و حبانیه عبور می کردند که این خود خطر برخورد احتمالی با گشتی های هوایی عراق را بدنبال داشت. همچنین با حمله به پایگاه تموز پدافند آن منطقه هوشیار شده بود و باید تا حد ممکن از آنها دوری کرد.

فانتوم ها با عبور از شمال بغداد با گردش به سمت پایگاه هوایی التقدم از جنوب پایگاه حبانیه به سمت آن حرکت کردند. ثانیه هایی نگذشته بود که فانتوم ها به چند مایلی پایگاه التقدم رسیده بودند. پدافند آن جا هوشیار شده بود و همزمان آژیر هوایی نیز در به صدا در آمده بود و شکاری های آنها قصد پرواز و مقابله با هواپیماهای ایرانی را داشتند. لیدر که متوجه این موضوع شده بود بلافاصله به دو فروند از فانتوم ها فرمان داد باند را بمباران کنند. خلبانان دو فانتوم به صورت خطی آرایش گرفتند و به باند حمله کردند و در کم تر از چند ثانیه 12 بمب 500 پوندی را بر روی باند فرودگاه فرو ریختند. گفتن از حجم خسارات وارد شده به باند در همین حد کفایت می کند که باند پایگاه التقدم تا ماه ها بعد از این حمله بلااستفاده شده بود و علت آن دقت بالای خلبانان در بمباران باند بود که توانسته بودند یکی از بزرگ ترین باندهای پروازی عراق را به طور کامل نابود سازد.

هواپیماها بر روی زمین یکی پس از دیگری هدف قرار می گرفتند ولی ...
لیدر متوجه یک فروند آنتونف 26 بر روی زمین می شود که با شیرجه، دو تیر بمب بر روی آن فرو می ریزد و آن را منهدم می کند. بر روی پایگاه التقدم غوغایی بر پا بود و فانتوم ها اکثر نقاط پایگاه را هدف قرار دادند که از آن جمله می توان به هدف قرار دادن دو فروند میگ 23 عراقی که در رمپ پروازی بودند اشاره نمود.

پدافند از هر طرف شلیک می کرد و این شلیک ها چون بی هدف و به هر سویی بود می توانست بسیار خطرناک باشد. در همین حین دو فروند فانتوم برای زدن مخزن سوخت به سمت آن شیرجه رفتند خلبانان ارتفاع خود را کم کرده و مخزن سوخت موجود در پایگاه که یکی از منابع تامین سوخت بود را هدف قرار دادند و با شنیده شدن صدای انفجار مهیب این مخزن حجم آتش در پایگاه بسیار زیاد شده بود که لیدر بلافاصله دستور بازگشت فانتوم ها را به سمت مرز صادر نمود که در همین موقع یکی از فانتوم ها هدف پدافند دشمن قرار گرفت و به ناگه ارتفاع خود را از دست داد ولی خلبان با مهارت خود توانست هواپیمایی را که در ارتفاع کم پرواز می کرد هدایت کند و از سقوط ناگهانی آن جلوگیری کند.

جنگنده ها اینک چندین مایل از هدف فاصله داشتند که لیدر شروع به بررسی فانتوم آسیب دیده نمود و متوجه شده به اثر اصابت گلوله توپ های ضد هوایی به فانتوم یکی از موتورهای آن به طور کامل از کار افتاده و به همین دلیل خلبان فانتوم آسیب دیده نمی توانست با حداکثر سرعت به راه خود ادامه دهد. در همین زمان نیز با اعلام حمله هوایی از سوی پایگاه التقدم چهار فروند جنگنده رهگیر میگ 21 از پایگاه هوایی کرکوک به قصد سرنگونی فانتوم ها به پرواز درآمدند.

اسکورت فانتوم و حمله میگ ها
لیدر باید چاره ای می اندیشید پس به لیدر دسته دو فروندی که جنگنده های آنان مسلح به موشک های هوا به هوا فرمان داد تا فانتوم آسیب دیده را تا مرز اسکورت نمایند. سپس خود به همراه 4 فروند دیگر با تمام سرعت به سمت مرز حرکت کردند.

رادارهای فانتوم های ئی بکار افتاده بود. اینک جنگنده ها تا مرز فاصله زیادی را داشتند ولی تهدیدها همچنان ادامه داشت. در همین حین خلبان یکی از فانتوم ها توسط سیستم درختی رادار خود موفق به شناسایی 4 فروند میگ 21 عراقی در فاصله 55 کیلومتری شد که از سمت شمال به طرف آنها می آمدند.

خلبان که می دانست با نزدیک شدن میگ ها احتمال هدف قرار گرفتن هواپیمای آسیب دیده 100 درصد می باشد به خلبانان فانتوم با گردشی به سمت شمال به جنگ با چهار فروند هواپیمای دشمن رفت.

خلبان هواپیمای دیگر می دانست که جنگیدن با چهار فروند هواپیمای دشمن با یک فروند کار آسانی نیست. پس بلافاصله او نیز به سمت هواپیماهای دشمن گردش نمود و موفق به قفل راداری روی یکی از میگ ها شده و یک تیر موشک به سمت آنها شلیک کرد. لیدر میگ ها که متوجه این موضوع شد بلافاصله دستور داد جنگنده ها از هم جدا بشوند. متاسفانه موشک به خطا رفت و در 3 کیلومتری یکی از میگ ها منفجر شد. جنگ بر روی آسمان شروع شده بود دو هواپیمای ایرانی با چهار هواپیمای عراقی.

فانتوم هدف قرار می گیرد، میگ منهدم می شود
دو فروند میگ به سمت فانتوم فرمانده حرکت کردند و درست در پشت سر او قرار گرفته و آماده شلیک بودند. خلبان با تمام شدت به چپ چرخید و با کاهش ارتفاع ناگهانی موفق شد یکی از میگ ها را جا بگذارد و آن را دقیقا در جلوی خود قرار دهد. او آماده شلیک به سمت میگ بود که میگ دوم درست پشت سرش قرار گرفت و دو تیر موشک R-13 به سمت او شلیک نمود.

موشک اول به خطا رفت ولی موشک دوم درست به موتور برخورد کرد. ولی معجزه ای رخ داده بود موشک با برخورد به دهانه موتور منفجر نشد فقط به اثر ضربه که وارد کرده بود قسمت پس سوز را از بین برده، با دم انتهای برخورد کرده و به دهانه یکی از موتورها آسیب رسانده بود.

در لحظه برخورد، هواپیما تکان شدیدی خورد و خلبان متوجه برخورد موشک شده بود. با توجه به این که موشک منفجر نشده بود هواپیما کاملا می توانست پرواز کند ولی به دلیل آسیب دیدن دم، دیگر قادر به مانور برای تعقیب و گریز نبود و هر آن با یک حرکت نادرست احتمال کنده شدن دم می رفت.

خلبان فانتوم دیگر در همین حین درست پشت سر میگ قرار می گیرد. خلبان عراقی که غافل از پشت سر خود می خواست بداند که چه بلایی سر فانتوم ایرانی آورده، که یک تیر موشک حرارتی به سمت او شلیک می شود. موشک با رفتم به داخل اگزوز موتور عمل می کند و میگ عراقی در دم در هوا منفجر می شود.

به نظر می رسید خطر تا حدودی از بین رفته. لیدر از خلبان فانتوم دیگر می خواهد تا به کنار او آمده و خسارت وارد را برآورد کند ولی میگ ها نمی خواستند بدون شکار بروند.

خلبان فانتوم به شدت آسیب می بیند، میگ دوم هم هدف قرار می گیرد
ناگهان یک میگ دیگر اقدام به برش مسیر فانتوم فرمانده می کند و با گردش به سمت چپ هواپیمای لیدر را توسط توپ 23 میلمتری جنگنده خود هدف قرار می دهد. تیرها از دماغه شروع به برخورد می کنند تا این که شیشه طلقی کابین عقب برخورد کرده و پنجره را منهدم می کنند.

خلبان از ناحیه دست و پای سمت چپ به شدت آسیب می بیند. قسمتی از رادار جنگنده، سیستم کنترل آتش و سیستم ارتباط رادیویی از کار می افتد. همچینین سیستم تهویه جنگنده به طور کل از کار می افتد.

خسارت بسیار بالا بود. اکثر سیستم ها از کار افتاده و جنگنده به سختی به پرواز ادامه می داد. در این زمان فانتوم آسیب دیده که بر روی پایگاه هدف پدافند قرار گرفته بود نیز از مرز گذشته و خود را برای فرود اضطراری آماده می کرد.

خلبان فانتوم دیگر بلافاصله به سمت میگ گردش می کند و اقدام به رهگیری آن می نماید و در فاصله کمی از فانتوم آسیب دیده موفق به رهگیری و هدف قرار دادن آن می شود. او بلافاصله گردش کرده و به سمت هواپیمای فرمانده باز می گردد.

اف 14ها آماده شکار می شوند
در این هنگام شکاری های اف 14 نیز وارد معرکه شده بودند که رادار مرزی عراق به میگ ها خبر ورود اف 14 ها را می دهد. خلبانان عراقی که می دانستند در 3 روز گذشته دست کم 15 فروند از هواپیماهای آنها توسط اف 14 ها هدف قرار گرفته اند، پا به فرار می گذارند. فانتوم آسیب دیده با همراهی فانتوم دیگر موفق به عبور از مرز می شود و به سمت پایگاه حرکت می کنند. با نزدیک شدن به پایگاه رادار اعلام می کند که به پایگاه حمله هوایی شده. درنگ جایز نبود هم فانتوم آسیب دیده قادر به پرواز بیشتر بود و نه سوختی باقی مانده بود.

فرود اضطراری در قصرشیرین و ثبت یک حماسه
جنگنده ها گردش کرده و بالاجبار در باند کمکی قصرشیرین فرود می آیند. شهر قصرشیرین و فرودگاه کمکی زیر آتش شدید توپخانه عراق بود. بلافاصله بعد از فرود هواپیماها، برای مصون ماندن از دید گشتی های عراقی به داخل آشیانه برده می شوند. با آرام شدن اوضاع خلبان هلی کوپترجهت انتقال خلبانان به منطقه اعزام می شود که خلبان آسیب دیده به بیمارستان منتقل شده و مابقی به پایگاه عزیمت می کنند.

در حمله موفق به پایگاه های تموز و التقدمف دست کم 9 فروند هواپیمای جنگنده و بمب افکن عراقی بر روی زمین منهدم می شوند. اکثر آشیانه های موجود در این دو پایگاه از بین می روند و یا خسارات زیادی می بینند. مخزن بزرگ سوخت پایگاه التقدم به طور کل منهدم می شود و همچنین باند فرودگاه التقدم نیز به طور کل منهدم و غیر قابل استفاده می شود.

با حمله به این دو پایگاه، حجم حملات بمب افکن های عراقی به طرز فاحشی کاهش یافت و برگ زرین دیگری به افتخارات نیروی هوایی و خلبانان تیزپرواز آن اضافه می شود.


خبرگزاری فردا نیوز

__________________
ایرانی سرفراز---- ایرانی سربلند